KAPAT

GİST (Gastrointestinal Stromal Tümör) konusunda bilgilenin.

GİST (GASTROİNTESTİNAL STROMAL TÜMÖR)

Gastrointestinal Stromal Tümör
Doç. Dr. Volkan Özben
Op. Dr. İnci Şahin

Gastrointestinal stromal tümörler (GIST’ler) nadir görülen bir kanser türü olup sindirim sistemindeki yemek borusu, mide, ince veya kalın bağırsaktaki düz kas dokusundan gelişir. En sık mide ve ince bağırsakta ortaya çıkar. 

GİST en sık kimlerde görülür ?

GİST’lerin oluşumu için risk faktörleri net olmamakla birlikte diğer yaş gruplarına göre 40 yaş sonrası bireylerde daha sık görülmektedir. Görülme sıklığı kadınlarda ve erkeklerde benzerdir.

Ne tür bulgular verir ?

Hastalık genelde bulgu vermez ve farklı nedenlerle yapılan tetkikler sırasında rastlantısal olarak saptanabilir. Ancak hastalık ilerlemiş ise yutma güçlüğü, karın ağrısı, karında kitle hissi, bağırsakta tıkanma, az az kanamaya bağlı halsizlik ve kansızlık (anemi) olabilir. 

Tanı nasıl konur ?

Tanı için görüntüleme yöntemlerinden bilgisayarlı tomografi  (BT) ve manyetik rezonans görüntüleme (MR)’dan yararlanılır. Ayrıca endoskopi, kolonoskopi ve endoskopik ultrasonografi yaparak tümörü değerlendirmek çoğunlukla gereklidir. Tümörden örnek parça alınması (biyopsi) gerekebilir. 

GİST başka organlara yayılabilir mi ?

Tanı anında hastaların %10-50’sinde hastalık başka organlara yayılmış, yani metastaz yapmış bir şekilde saptanır. En sık metastaz bölgeleri karaciğer (%60), karın zarı (periton, %20) ve seyrek olarak kemik ve akciğerlerdir.

GİST’in tedavi yöntemleri nelerdir ?

Başka organlara yayılmamış, yani metastaz yapmamış GİST’ler için öncelikle cerrahi tedavi uygulanır. Örneğin, GİST midede veya bağırsakta saptanırsa bu organlar ameliyatla kısmi olarak çıkarılır. Başka bir organa yayılmış hastalıkta tümörün çıkarılmasının faydası ise tartışmalıdır. 

Ameliyat ile çıkarılamayacak durumda olan tümörlerde veya hastanın genel durumunun cerrahiye uygun olmadığı durumlarda ilaç tedavisi, en uygun tedavi seçeneğidir. İlaç tedavisi olarak ‘‘imatinib’’ veya ‘’sunitinib’’ adında ilaçlar kullanılmaktadır. İlaç tedavisi sonrası tümörü çıkarılabilecek hale gerileyen hastalar ameliyat için aday olabilirler.

Kemoterapi ise başka organlara yayılmış hastalıkta bir tedavi seçeneğidir. Ancak, hastalığın kemoterapiye olan cevabı kişiler arasında farklılık göstermektedir. 

Hangi tür tedavi uygulanacağına nasıl karar verilir ?

Hangi tür tedavi uygulanacağı kararı cerrahi, onkoloji, radyoloji ve gastroenteroloji bölümlerinden uzman hekimlerin olduğu ortak konsey kararı ile belirlenir. 

GİST nedeni ile yapılan ameliyat sonrası hastalık tekrar edebilir mi ?

Eğer hastalık saldırgan davranışa sahip ise ameliyat sonrası hastalığın tekrarlama riski yüksektir. Erken evre hastalıkta tekrarlama riski düşükken yaygın hastalıkta tümör ameliyatla tamamen çıkarılsa dahi tekrarlama riski artar.

Tedavi sonrası hastalığı takip etmek gerekli midir ? Takip nasıl yapılır ?

Evet, hastalığın tedaviye verdiği yanıtı, tekrarlayıp tekrarlamadığını ve başka bir organa yayılıp yayılmadığını anlamak için takip etmek çok önemlidir. Tedaviye başlandıktan sonra hastanın bir takip programına alınması ve bu program dahilinde belli aralıklarla fizik muayene ve radyolojik görüntüleme tetkikleri ile takip edilmesi gereklidir.