KAPAT

Karın zarı kanseri konusunda bilgilenin.

KARIN ZARI KANSERİ

Karın Zarı (Periton) Kanserlerinde Sitoredüktif Cerrahi ve Hipertermik İntraperitoneal Kemoterapi (HİPEK)

Periton (karın zarı) nedir ?

Periton (karın zarı), hem karın duvarını içten sarar hem de organların üzerini örten adeta karın içi derisi diyebileceğimiz bir organdır. Karın içi enfeksiyonları iyileştirmede ve karın içi organları korumada görevi vardır.

Periton kanseri nedir ?

Karın zarının tümör hücreleri tarafından tutulmasına karın zarı tümörü denir. Periton kanseri karın zarının kendinden (primer periton tümörü) gerçekleşebileceği gibi karın içi diğer organ kanserlerinin karın zarına sıçraması sonucu da oluşabilir.

Sitoredüktif cerrahi (SRC) ne demek ?

Karın zarına yayılan veya karın zarından kaynaklanan tümörlerde yapılan bir tedavi yöntemidir. Karın içinde gözle görülür tüm tümörlü dokunun temizlenmesi anlamına gelmektedir. Deneyimli merkezlerde ve deneyimli cerrahlar tarafından uygun hastalara yapılması gereken bir cerrahi işlemdir.

Hipertermik İntraperitoneal Kemoterapi (HİPEK) ne demek ?

HİPEK  karın içinin 42,5 derecede ısıtılmış sıvı içine konulan kemoterapi ilaçları ile yıkanması işlemidir. Karın içindeki tümör dokusu tamamen temizlendikten sonra karın içi ısıtılmış kemoterapi ilaçları ile yıkanmaktadır.

Primer karın zarı tümörü nedir ?

Karın zarının direkt kendisinden kaynaklanan tümördür . Bunlar mezotelyoma ve seröz papiller kanserdir.

En sık hangi organ kanserleri karın zarına metastaz (sıçrama) yapar ?

En sık kalın bağırsak, yumurtalık ve mide kanserinin karın zarına sıçrama yaptığı bilinmektedir. Bunun dışında apendiks, uterus ve pankreas gibi organlardan da karın zarına sıçrama olabilir.

Belirtileri nedir ?

Hastalar karında şişkinlik, asit (karın içi sıvı birikimi), kilo kaybı ve karında ele gelen kitle ile başvurabilir. Ayrıca kanserin çıkış noktasına göre belirtiler değişebilmektedir.

Hastaya tanı koymak için yapılması gerekenler nelerdir ?

Oldukça kapsamlı yöntemler kullanılmaktadır.  Kanserin çıkış noktasına göre tanı yöntemleri seçilmektedir ancak kanserin çıkış noktası bilinmiyorsa o zaman gastroskopi, kolonoskopi, karın tomografisi, MR, PET, karın içi sıvıdan örnek alınması ve tanısal laparoskopi (karın içine kamera ile bakılması) gibi birçok tanı yöntemine başvurulabilir.

Karın zarı tümörü tedavi edilebilir bir hastalık mıdır ?

Bir hastalığın karın zarına yayılmış olması evre 4 hastalığı gösterir. Bu evrede geçmişte sadece tıbbi destek tedavisi ve bakıma yönelik tedaviler uygulanırken günümüzde artık cerrahi (sitoredüktif cerrahi) ve karın içinin sıcak kemoterapi (HİPEK) ile yıkanması ile karın zarı tümörleri tedavi edilebilmektedir. Primer karın zarı tümörlerinde sitoredüktif cerrahi ve sıcak kemoterapi altın standart olarak bilinmektedir

HİPEK ile normal kemoterapinin farkı nedir ?

Normal ya da standart kemoterapide, ilaçlar doğrudan damar yoluyla verilir. Buna karşın, HİPEK’te kemoterapi ilaçları karın boşluğuna verilir. Karın boşluğuna verilen ilaçlar az ya da çok emilerek sistemik dolaşıma geçerler ancak emilerek kana geçen ilaç düzeyi asla normal kemoterapideki düzeye ulaşmaz. Bu nedenle, HİPEK sırasında çok daha yüksek ilaç dozları dahi düşük yan etki riski ile uygulanabilir. Ayrıca, HİPEK ve normal kemoterapi, hastaların çoğunda zaten birlikte kullanılır.

Neden ısıtılmış kemoterapi ilaçları kullanılıyor ?

Isının tümörler üzerine direkt olarak öldürücü etkisi vardır. Aynı zamanda kemoterapi ilacı bu sayede tümörlü doku içine daha kolay geçerek öldürücü etkisi artar. 

Sitoredüktif cerrahi ve HİPEK ayrılmaz bir ikili midir ?

Aslında burada ana rolü oynayan sitoredüktif cerrahidir. HİPEK, yetersiz ve uygunsuz bir sitoredüktüf cerrahiyi telafi etmek amacıyla kullanılmaz. HİPEK’in yegane amacı, azami çabaya rağmen geride kalan gözle görülür kanser odaklarını ve gözle görülmeyen serbest kanser hücrelerini yok etmektir. Hem sitoredüktif cerrahinin hem de HİPEK’in tek başına kullanıldığı durumlar da mevcuttur. Normal kemoterapinin etkinliğinin yeterli kabul edildiği hastalarda sadece sitoredüktif cerrahi uygulanabilir. HİPEK de, örneğin, tedavi edilebilir dönemi geçmiş yaygın karın içi kanserlere bağlı karın içi sıvı birikimini azaltmak için kullanılabilir.

Hangi hastalara SRC ve HİPEK uygulanabilir ?

Gastrointestinal kanserlere (kolorektal kanser, mide kanseri ve apendiks kanseri)  bağlı peritoneal kanserlerde, primer periton kanserlerinde, jinekolojik kanserlerde (özellikle over yani yumurtalık kanseri) ve malign asitte SRC ve HİPEK uygulanabilir.

Sitoredüktif cerrahi ve HİPEK karın zarına yayılmış tüm kanserlerde uygulanabilir mi ?

Yukarıda bahsi geçtiği üzere, sadece bazı kanser tipleri sitoredüktif cerrahiden fayda görürler. Ayrıca, uygunluk için hasta, hastalık ve cerrahi ile ilgili kriterlerin karşılanması gereklidir. Hasta ile ilgili en önemli kriter hastanın genel sağlık durumudur. Hastanın kesinlikle böyle ağır bir cerrahi girişimi kaldırabilecek ölçüde iyi bir genel sağlık durumuna sahip olması gereklidir. 

Hastalık ile ilgili birkaç önemli kriter mevcuttur. Öncelikle, söz konusu olan kanser sitoredüktif cerrahi ile tedavi edilebilir tipte ve yaygınlıkta olmalıdır. Her kanser tipi sitoredüktif cerrahiden fayda görmez ve hasta gereksiz bir külfet altına girmiş olur. Ayrıca, hastalık karın içinde sınırlı olmalıdır. Eğer hastalık karın dışındaki vücut bölgelerine ve organlara (akciğer, kemik, üçten fazla karaciğer metastazı vb.) yayılmışsa, hastanın sitoredüktif cerrahiden fayda görme olasılığı ileri derecede düşüktür. Ek olarak, kanserin karın içinde yayılım derecesi ve hangi bölgeleri tuttuğu da önemlidir. 

Sitoredüktif cerrahinin güvenliği ve başarısı hem kurumun hem de cerrahi ekibin deneyimi ve olanakları ile doğru orantılıdır. Sitoredüktif cerrahi büyük ve zor bir işlem olmasına rağmen, deneyimli merkezlerde deneyimli ekipler tarafından yapıldığında sonuçlar iyidir. Ayrıca, deneyimli cerrahların tümör yükünü asgari düzeye indirme veya tamamen ortadan kaldırma oranı çok daha yüksektir.