KAPAT

Tiroid kanseri konusunda bilgilenin.

TİROİD KANSERİ

Tiroid bezi, boyunda Adem elmasının hemen altında yerleşmiş kelebek şeklinde bir bezdir. Tiroid bezi kalp atış hızını, kan basıncını, vücut ısısını ve kiloyu düzenleyen hormonlar üretir. 

Tiroid kanseri nedir ?

Tiroid bezindeki hücrelerde oluşan kansere tiroid kanseri denilmektedir.

Tiroid kanseri nedenleri nelerdir ?

Diğer kanser türlerindeki gibi multifaktöryel nedenlerden kaynaklanır. Ailesel olabileceği gibi sıklıkla radyasyon sonucu veya diğer kanserojen madelere maruz kalma ve sebebini bilemediğimiz nedenlerden dolayı gelişebilir.

Kaç tip tiroid kanseri vardır ?

Başlıca 4 tip tiroid kanseri vardır.  Bunlar; papiller, foliküler, medüller ve anaplastik tiroid kanserleridir. En sık papiller tiroid kanseri görülmektedir.

Tiroid kanserinin görülme sıklığı nedir ?

Tiroid kanseri en sık görülen endokrin kanseridir. Kadınlarda erkeklere oranla daha fazla görülmektedir. Kadınlarda saptanan kanserlerde sıklık sırasında 5. sıradadır.

Belirtileri nelerdir ?

Boyunda hissedilen şişlik (nodül) olabilir. Genellikle guatr nedeniyle tetkik edilirken ultrasonda nodül saptanarak ortaya çıkar. Son zamanlarda check-up sırasında yapılan ultrason ile tiroidde nodüller tespit edilmeye başlanmıştır.

Risk faktörleri nelerdir ?

Kadın cinsiyet,  yüksek doz radyasyona maruz kalma, kalıtsal genetik sendromlar.

Tanısı nasıl konulur ?

Ultrasonografi ile tiroidde nodul saptanır ve ultrason bulguları kanser için şüpheliyse o zaman bu nodülden biyopsi için örnek alınır. Biyopsi ultrason altında nodule ince iğne girilerek alınan örneğin patolojide incelenmesi anlamına gelmektedir. 

Tiroid bezinin nasıl çalıştığını görmek için kanda tiroid hormon düzeylerine bakılır.

Bazı durumlarda tiroid kanserinin diğer organlara sıçrayıp sıçramadığını görmek için bilgisayarlı tomografi, MRI ve sintigrafi yöntemlerine başvurulur.

Tiroid kanserinin tedavisi nasıl yapılır ?

Çoğu tiroid kanseri tedavi ile iyileştirilebilir. Tedavisi cerrahidir ve total tiroidektomi (tiroid dokusunun ameliyatla tamamının alınması) ile tedavi edilmelidir.

Ameliyat sonrası başka bir tedaviye ihtiyaç var mıdır ?

Ameliyat sonrası patoloji sonucunda 10 mm’den küçük  bir ‘’mikrokanser’’ varlığında tiroid hormonu (tablet şeklinde ilaç) verilir. Ancak kanserin lenf bezine sıçradığı,  kanserin tiroidi çevreleyen kapsüle gelmiş olması ve kanserin 10 mm’den büyük olduğu durumlarda radyoaktif iyot tedavisi gerekebilir. Halk dilinde atom tedavisi olarak da bilinmektedir.  Bu tedavi hastalığın gerek lokal olarak boyunda tekrar etmesi gerek uzak organlara sıçrama şeklinde yayılma olasılığını azaltır.

Boyunda lenf bezi tutulumu varsa ne yapılır ?

Tiroid kanseri ile birlikte boyunda lenf bezi tutulumu olduğu taktirde tiroid ile birlikte lenf bezlerinin de çıkarılması gerekir.

Ameliyatın riskleri nelerdir ?

Ameliyattan sonra kanama ve kalsiyum düşüklüğü görülebilir. Ayrıca ses tellerini kontrol eden sinirler tiroid bezine yakın olduğu için ameliyat esnasında zarar görürse ses kısıklığı, ses kalitesinde değişiklik veya nefes almada zorluğa neden olabilir.

Ameliyat esnasında siniri korumanın yolu var mıdır ?

Koruma yolunun başında öncelikle deneyimli bir cerrah tarafından ameliyatın yapılması ve ameliyat esnasında sinirin korunması için sinir monitörü denilen aletin kullanılmasıyla, sinir görülerek korunabilir.

Ameliyat sonrası ses kısıklığı geliştiyse bu gecici midir kalıcı mıdır ?

Ameliyat sonrası 6-12 ay içinde düzelmeyen ses kısıklığı genellikle kalıcı ses kısıklığı olarak kabul görmektedir.

Ameliyat sonrası takip programı nasıldır ?

Hastaların takibi TSH ve Tiroglobulin değerleri ile yapılır.

Tiroid kanserinde ölüm riski var mıdır ?

Tiroid kanseri sık görülmesine rağmen genellikle uygun tedavi ve takiple tam olarak tedavi edilebilir ve ölüm riski yok denecek kadar azdır.

Ailevi tiroid kanserlerinin görülme sıklığı nedir ?

En sık görülen papiller tiroid kanserinin %10 ailevi olma olasılığı vardır.  Özellikle medüller tip kanserin tanısı genetik testlerle kolaylıkla konulmaktadır. 

Tiroid kanserinde yaşın ve tümör boyutunun önemi var mıdır ?

Papiller ve foliküler tiroid kanserin 20 yaş altı ve 60 yaş üstü  hastalarda daha kötü seyrettiği bilinmektedir. Ameliyat sonrası gerekecek ek tedavi için tümör boyutu önemlidir.

Her tiroid nodülü kanser midir ?

Her tiroid nodülünün kanser riski taşıdığına dair bir bilimsel kanıt yoktur. Görüntüleme yöntemlerindeki nodülün özellikleri ve biyopsi sonucu ile tanı konur.

Ultrasonda görülen her tiroid nodülü incelenmeli midir ?

Sadece 1cm’den büyük nodüller incelenmelidir. Nadiren 1cm’den küçük nodüllere eşlik eden belirtiler ve lenf bezlerinde hastalık varsa incelenebilirler. 1cm’den küçük nodüllerin riskleri çok düşüktür.

Hangi tiroid nodüllerine biyopsi gereklidir ?

  • 1 cm üzeri ve şüpheli karakteri olanlar,
  • 2 cm üstü olup düşük şüpheli karakteri olanlar (takip de edilebilirler),
  • %50’sinden fazlası kistik karakterde olan nodüllerde malignite oranı düşüktür,
  • Düşük riskli nodüllerde nodül boyutu 1,5 cm üzerinde ise biyopsi düşünülebilir,
  • Çok düşük riskli nodüllerde 2 cm’yi geçtiklerinde biyopsi düşünülebilir,
  • Boyun lenf nodlarından eğer metastaz şüphesi varsa biyopsi alınabilir,
  • Risk faktörleri olan hastalarda 1 cm’den küçük nodüllerde  biyopsi yapılabilir.