KAPAT

HASTALIKLAR / HABİS HASTALIKLAR

Yemek Borusu Kanseri

Yemek borusu kanseri, sindirim sisteminin saldırgan kanserlerinden biridir. Son yıllarda medikal ve cerrahi tedavilerdeki gelişmelerin yanı sıra, hastaya özel yapılan tedavi planlamaları sayesinde hastalığın tedavisinde çok önemli bir yol alınmıştır.

Yemek Borusu Kanseri
Prof. Dr. Tayfun Karahasanoğlu
Prof. Dr. Bilgi Baca
  1. Genel Bakış
    • Yemek borusu kanserinin genel hatları ile ilgili bilgi edinin.
  2. Risk Faktörleri ve Önlemler
    • Yemek borusu kanseri gelişimi riskini artıran durumlar ve riskini azaltabilmek için alınacak önlemler hakkında bilgi edinin.
  3. Teşhis ve Evreleme
    • Yemek borusu kanseri belirtileri, erken teşhis için ipuçları, tanı yöntemleri ve hastalığın evrelenmesi konusunda bilgi edinin.
  4. Tedavi
    • Yemek borusu kanseri tedavisinin ana prensipleri ve tedavi yöntemleri hakkında bilgi edinin.
  5. Yemek Borusu Kanseri Cerrahisi
    • Yemek borusu kanserinin cerrahi tedavisi hakkında ayrıntılı bilgi edinin.
  6. Hızlı Bakış
    • Yemek borusu kanseri ile ilgili özet bilgiler edinin.

SORULAR – CEVAPLAR

  • Hastalığımın yemek borusu kanseri olduğuna emin misiniz?
    • Yemek borusu kanseri teşhisinden emin olmanın tek yolu endoskopi ile kanser şüphesi olan dokudan alınan parçaların patolojik incelenmesidir. Bazen tanıyı kesinleştirmek için biyopsiyi tekrarlamak gerekebilir.
  • Hastalık şu an hangi evrede, çok mu geç kaldım?
    • Yemek borusu kanseri tanısı alan bir hastada hastalığın hangi evrede olduğunu belirlemek için bazı tetkikler yapmak gerekir. Hastalığın evresi ne kadar erken ise tabi ki tedavi o kadar kolaylaşır.  Ancak, tanı sırasında ileri evrede olan hastaların bir kısmı da diğer tedavi yöntemlerinden ciddi fayda görebilir.
  • Tedavi şeklini belirlemek için hangi tetkikler gerekiyor?
    • Yemek borusu kanserinde tedavi şekli hastalığın evresine ve yemek borusunda bulunduğu yere göre değişir. Bu nedenle her hastada evreleme yapılır. Evreyi saptamak için, bilgisayarlı tomografi), MR (manyetik rezonans görüntüleme), EUS (endoskopik ultrasonografi), PET (pozitron emisyon tomografisi) gibi tetkiklerden yararlanılabilinir. Tedavi şekli belirlenirken hastalığın evresi kadar önemli olan diğer bir unsur da hastanın genel sağlık durumudur (yandaş hastalıkları, kondisyon, vs.).
  • Bu hastalığın tedavisi mümkün mü?
    • Bu soru hekimler için kanserli bir hastada yanıtlanması en zor sorulardan biridir. Bunun nedeni sorunun yanıtının bilinememesidir. Çünkü hastanın kanserden kurtulmasının hastalığın evresi, hastanın bağışıklık sisteminin durumu, yapılan tedavilerin onkolojik kalitesi gibi birçok faktöre bağlı olmasıdır. Bu nedenle tüm yemek borusu kanseri hastaları için değilse de birçok hasta için bunun mümkün olabileceğini söyleyebiliriz.
  • Hangi tedavi daha iyidir?
    • Yemek borusu kanseri tedavisi bir bütündür ve hastalığın evresine ve kanserin yerine göre bazen farklı yöntemlerini birbirini tamamlar nitelikte kullanmak gerekebilir. Yemek borusunun üst bölümündeki kanserler kemoradyoterapi ile tamamen tedavi edilebilirler. Diğer bölümlerde ise erken evrede (evre 1) cerrahi tedavi tek başına yeterli iken, bu evreden sonraki evrelerde cerrahi, kemoterapi, radyoterapi gibi farklı yöntemleri  birbirini destekler şekilde kullanmak gerekir.
  • Siz hangi tedaviyi önerirsiniz?
    • Bizim önerimiz tedavi şeklinin hastaya özel olarak planlanmasıdır. Yemek borusunun üst bölümündeki kanserler kemoradyoterapi ile tamamen tedavi edilebilirler. Diğer bölümlerdeki kanserlerde hastalık erken evrede ise bazı hastalar endoskopik olarak tedavi edilebilir. Endoskopik tedaviye uygun olmayan Evre I hastalıkta ameliyat yapılır. Evre 2 ve 3 hastalıkta hasta her anlamda uygun bir aday ise, bizim tercihimiz kemoradyoterapi sonrası cerrahidir. Evre 4 de ise ana tedavi yöntemi kemoterapidir.
  • Cerrahi tedavi riskli midir?
    • Yemek borusu kanseri tedavisi organın bulunduğu bölge ve çevresindeki yapılar nedeniyle özellikli bir cerrahi gerektirir.  Deneyimli ve donanımlı merkezlerde düşük bir risk ile uygulanabilir. Deneyimli bir cerrahi ekibin bulunması yeterli değildir aynı zamanda deneyimli anestezi ve yoğun bakım, girişimsel endoskopi ve girişimsel radyoloji ekiplerinin de olması gerekir. Böyle merkezlerde hem ameliyata bağlı sorun çıkma olasılığı azdır hem de ortaya çıkan sorunlarla başarılı bir şekilde mücadele edilebilme şansı fazladır.
  • Cerrahi tedaviden sonra iyileşmem ne kadar zaman alır?
    • Cerrahi tedavi sonrasındaki iyileşme süreci oldukça değişkendir çünkü burada birçok faktör devreye girer. Hastanın genel sağlık durumu ve yandaş hastalıkları, ameliyat öncesindeki beslenme durumu, ameliyat öncesinde alınan diğer tedaviler, kanserin evresi, yapılan ameliyatın tipi, ameliyatın hangi yöntemle yapıldığı (açık veya kapalı cerrahi), ameliyata bağlı herhangi bir sorunun ortaya çıkıp çıkmadığı, vs. gibi birçok faktör hastanın iyileşme sürecini belirgin ölçüde etkiler.
    • Ameliyata bağlı ciddi bir sorunla karşılaşılmayan hastalar genellikle 7-10 gün içinde taburcu olurlar. Hastalar taburculuk sonrasında genellikle kendi ihtiyaçlarını (yemek, tuvalet, banyo gibi) karşılar halde olurlar. Kapalı ameliyatlardan sonra hastaların büyük bir kısmı 3-4 hafta  içinde eski hayatlarına büyük ölçüde dönmüş olurlar.
  • Ameliyat olmadan tedavi şansı yok mu? / Yemek borusu kanserlerinde ameliyatsız tedavi mümkün mü?
    • Yemek borusu kanserlerin tedavisi teknoloji ve tedavi yöntemlerindeki gelişmeler sayesinde özellikle son 20 yıl içinde çok değişmiştir. Bu değişmelerin en önemlilerinden birisi tedavi sıralaması ve etkinliği ile ilgilidir. Geçmişte önce ameliyat yapılır, daha sonra gerekiyor ise radyoterapi ve kemoterapi gibi ek tedaviler yapılırdı. Günümüzde ise bu tedaviler hastaların önemli bir kısmında ameliyattan önce yapılmaktadır.
    • Radyoterapi ve kemoterapi uygulaması ardından belli bir süre beklendikten sonra bu hastaların yaklaşık beşte birinde yapılan endoskopi ve radyolojik incelemelerde kanserin saptanamadığı (klinik tam yanıt) ve bu hastalar ameliyat edildiğinde bir bölümünde kanserin patolog tarafından da bulunamaması (patolojik tam yanıt) yeni keşfedilen bir şey değildir.
    • Yani başlangıçta var olan kanserin bu tedavilerin etkisi ile yok olduğu uzun bir süreden beri bilinmektedir. Benzer bir durum özellikle kalın bağırsağın rektum adı verilen son bölümünün kanserleri için bu tedavileri alan hastaların bir bölümü için de söz konusudur.  Bu bulgular tıp camiasında şu düşünceye neden olmuştur. “Bekleme süresi içinde kanseri yok olan ( tam yanıt alınan) hastalar acaba ameliyat edilmeksizin izlenebilir mi?” Yemek borusunun üst kısmındaki kanserlerde bu konuda herkes hem fikirdir. Bu tedavi sonrasında tam yanıt alınmış ise bu hasta ameliyat edilmeksizin takip edilebilir. Ancak bu düşünce yemek borusunun diğer bölümlerindeki kanserler için geçerli değildir.  Yani yemek borusu kanseri nedeni ile ameliyat öncesi radyoterapi ve kemoterapi alan hastalarda standart tedavi, tümörün kaybolup kaybolmamasına bakılmaksızın cerrahidir. Tam yanıt alınan hastaların ameliyatsız izlenmesi ancak hastanın ameliyat olmasına engel bir durumu varsa veya hasta bu konuda tüm olası riskler konusunda  bilgilendirilmesine rağmen halen ameliyatı istemiyor ise yapılabilir.
  • Ameliyat sonrası kemoterapi veya radyoterapi almam gerekecek mi?
    • Ameliyatta çıkartılan dokular patoloji ünitesi tarafından incelemeye tabi tutulur. Diğer tedavi seçeneklerinin gerekli olup olmadığına, çıkan patoloji sonucunun yanı sıra hastanın ve hastalığın özellikleri de göz önünde tutularak karar verilir.
  • Yemek borusu kanseri cerrahisi kapalı yöntemle yapılabilir mi?
    • Evet, bu  ameliyatlar deneyimli merkezlerde kapalı olarak (laparoskopik veya robotik) yapılabilir.
  • Yemek borusuz yaşanabilir mi ?
    • Evet. Yemek borusu kanserinde kanserin yerine göre organın tamamı veya büyük bir bölümü çıkarılabilir. Her iki durumda da hasta çok da sıkı olmayan bazı beslenme kurallarına uyarak normal yaşantısını sürdürebilir.
  • Tedavi bittikten sonra normal yaşantıma dönebilecek miyim?
    • Evet. Kanser tedavisi hastadan hastaya değişiklikler gösterir. Bazı hastalarda sadece endoskopik veya cerrahi tedavi yeterli oluyor iken bazı hastalarda tedavi süreci daha zor, uzun ve yorucudur. Ancak insan bedeni mükemmel bir iyileşme ve uyum sağlama gücüne sahip olduğu için, tüm tedaviler bittikten bir süre sonra hastalığın ve tedavisinin getirdiği zihinsel ve fiziksel travmayı atlatılacak ve yeni duruma uyum sağlanacaktır.
  • Kansere bıçak değerse kötü mü olur ?
    • Günümüzde geçmişe oranla çok azalmış olmakla birlikte halen bazı insanlarda kanserli hastanın ameliyat edilmesinin iyi bir şey olmadığı, kansere bıçak değmesinin hastalığı kötüleştireceği inancı vardır. Bu tamamıyla yanlış bir düşünce olup ülkemizde bazı hastaların tedavisinin gecikmesine neden olmaktadır.
    • Geçmişte yemek borusu kanseri hastaları çoğunlukla ileri evrelerde tespit ediliyordu. Ayrıca radyolojik yöntemler çok yeterli olmadığı için çoğu hastada hastalığın ulaştığı evre ancak ameliyat sırasında saptanabiliyordu. Bu hastalarda ileri evrede etkili bir ameliyatın yapılamamasının yanı sıra yine bu hastalar için sınırlı ek tedavi seçeneğinin olması nedeniyle birçok hasta kısa sürede maalesef kaybediliyordu. Bugün ise çoğu hastada ameliyat öncesinde hastalığın evresi doğru tespit edilebilmekte, hastaya özel daha uygun tedavi yöntemleri seçilebilmektedir.
  • Ne kadar zamanım var? Kurtulacak mıyım ?
    • Bu sorular hekimler için kanserli bir hastada yanıtlanması en zor sorulardan biridir. Bunun nedeni sorunun yanıtının bilinememesi çünkü hastanın kanserden kurtulmasının hastalığın evresi, hastanın bağışıklık sisteminin durumu, yapılan tedavilerin onkolojik kalitesi, tedaviye alınan yanıt gibi birçok faktöre bağlı olmasıdır.