KAPAT

Akut apandisit konusunda bilgilenin.

AKUT APANDİSİT

Akut Apandisit
Doç. Dr. Volkan Özben
Op. Dr. İnci Şahin

Apandis kalın bağırsağın başlangıç kısmında yer alan ortalama 9 cm uzunluğunda ince tüp şeklinde bir organdır. Apandisin vücutta ne işe yaradığı henüz net olarak bilinmemekle birlikte özellikle çocukluk çağında bağışıklık sistemi ile ilgili görevleri olduğu düşünülmektedir. 

Akut apandisit, genelde apandisin herhangi bir nedenle (örneğin, dışkı, gıda parçacıkları) tıkanarak şişmesi ve iltihaplanması sonucu oluşur. Akut apandisit her yaşta oluşabilir, ancak bu durum 10-30 yaş aralığında daha sıktır. Müdahale edilmediğinde akut apandisit ciddi komplikasyonlarla hatta ölümle sonuçlanabilir. Bu nedenle apandisit en erken şekilde tedavi edilmesi gereken bir hastalıktır.

Akut apandisitin belirtileri nelerdir?

En tipik belirti göbek çevresinde belli belirsiz ağrı olmasıdır ve bu ağrı saatler içerisinde karın sağ alt tarafında yoğunlaşıp şiddetlenir. Yürümek, öksürmek, hapşırmak ve bu alana baskı uygulamak ağrıyı daha da artırır. Bazen ağrı hastayı uykudan uyandırabilir. Ağrıya eşlik eden diğer belirtiler iştahsızlık, bulantı, kusma, gaz sancısı, karın şişkinliği, hafif ateş, kabızlık veya ishaldir. Bu belirtilerin hepsi bir hastada görülecek diye bir durum söz konusu değildir. Ancak karın ağrısı neredeyse tüm hastalarda görülmektedir.  

Karnımın sağ tarafında ağrı var, ne yapmalıyım?

Karnın sağ alt tarafında olan ve geçmeyen ağrı her zaman dikkate alınmalıdır. Böyle bir durumda gecikmeden bir sağlık kuruluşuna gitmelisiniz.

Akut apandisitin tanısı nasıl konur?

Apandisit tanısında hastanın hikayesi ve karın muayene bulguları önemlidir. Tanıyı doğrulamak için karın ultrasonografisi genelde yeterli bir tetkiktir. Ancak, kadın hastalarda ve ultrasonografi ile şüphede kalınan hastalarda karın bilgisayarlı tomografi tetkikinden sıklıkla yararlanılır. Gebe kadınlarda ise tomografi yerine karın manyetik rezonans görüntüleme (MR) gerekebilir.

Akut apandisitin tedavisi nasıl yapılır?

Akut apandisitin tedavisi ameliyattır. Ameliyatta ‘‘apendektomi’’ işlemi yapılır, yani apandis vücuttan çıkarılır. Apendisin çıkarılmasında laparoskopik veya açık cerrahi yöntemlerinden biri uygulanabilir. Laparoskopik cerrahi yani kapalı ameliyat, yaygın olarak tercih edilen yöntemdir. Bu ameliyat 3 adet küçük kesiden (1 cm ve 0.5 cm) video kamera eşliğinde gerçekleştirilir. Laparoskopik ameliyatın daha az ağrı, hızlı iyileşme, hastanede kısa yatış süresi ve iyi estetik sonuçlar gibi faydaları vardır. 

Apandisin vücuttan çıkarılması bir olumsuzluk oluşturur mu?

Hayır, apandis vücuttan çıkarıldığında bir olumsuzluk oluşturmamaktadır. 

Bana akut apandisit tanısı kondu, ameliyatı başka bir gün olabilir miyim?

Akut apandisit acil ameliyat gerektiren bir durumdur ve ameliyatın geciktirilmeden yapılması gerekir. Eğer geciktirilirse, apandisin delinmesi (patlaması) durumunda enfesiyon karın içine yayılabilir ve bu durum ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir. 

Eğer hastaneye başvurduğunuz zamanda apandis patlamışsa, etrafı bir apse ile kaplanmış ve karın içi dokular bu alanı sınırlamışsa öncelikle karın içine bir tüp (dren) yerleştirilip apsenin boşaltılması gerekebilir. Böyle bir durumda ameliyat enfeksiyon kontrol altına alındıktan birkaç hafta sonra yapılır.

Gebelik sırasında apandisit gelişir mi?  Olursa ne yapmalıyım?

Gebelik sırasında akut apandisit gelişebilir. 

Gebe bir kadında gebeliğe bağlı olarak ara ara geçici karın ağrısı, bulantı ve kusma olması beklenen bir durumdur. Ancak ağrı özellikle karnın sağ tarafında ise ve şiddetliyse mutlaka bir sağlık kuruluşuna başvurmanız gerekmektedir.  Akut apandisit tanısı konursa geciktirilmeden ameliyat olmanız gerekmektedir. Aksi takdirde bu durum size ve bebeğinize zarar verebilir.  

Apendektomi ameliyatı ne kadar sürer?

Sorunsuz apandisit olgularında ameliyat 1 saati geçmemektedir. Komplike olgularda süre uzayabilir. 

Apendektomi ameliyatı sonrası hastanede ne kadar süre yatarım?

Ameliyat sonrası hastanede ortalama yatış süresi 1 gündür. Nadiren, ateş ve ağrı gibi nedenlerle yatış süresi daha fazla sürebilir.  

Ameliyat sonrası normal günlük hayata ve işime ne zaman dönebilirim?

Normal günlük hayata ve işinize aksi belirtilmediği takdirde ortalama 7 gün içerisinde dönebilirsiniz. 

Taburculuk sonrası nelere dikkate etmeliyim?

Doktorunuz yara iyileşmesinde sorun görmezse ameliyat sonrası 2 gün içerisinde duş/banyo yapabilirsiniz.. 

Ameliyatta cilt kesileri için artık kendiliğinden emilebilir dikişler kullanılmaktadır. Bu dikişlerin alınmasına gerek yoktur.

Ameliyat sonrası erken dönemde ağır kaldırma dikiş yerinde fıtık oluşumuna yol açabilir. Bu nedenle derin dokular iyileşene kadar ağır kaldırmaktan kaçınmak gerekir. 

Diyet açısından gıda sınırlaması olmayıp sadece erken dönemde gaz yapıcı gıdalardan geçici bir süre uzak durmak, dengeli beslenmek, sigaradan kaçınmak gerekir.

Doktorunuz sizi taburculuk sonrası kontrol muayene amacıyla hastaneye çağıracaktır. Kontrol muayenenizi aksatmamanız önemlidir.