KAPAT

Fıtıklar konusunda bilgilenin.

FITIK

Fıtık karın içindeki bir organın karın duvarındaki zayıf bir noktadan karın zarıyla birlikte dışarı doğru çıkmasıdır. Bu zayıf noktalar en çok kasıklar, göbek ve varsa ameliyat kesi yerleri olduğu için fıtıklar en çok bu bölgelerde oluşur.

Kasık fıtığı nedir ve nerde oluşur ?

Kasık fıtığı kasık bölgesinde oluşan ve karın fıtıklarının en sık görüldüğü bölgedir.

Fıtık başlangıcı ne demek ?

Kasık fıtıklarında fıtık başlangıcı diye bir durum yoktur. Fıtık ya vardır ya da yoktur. Sadece oluşan defektin boyutu farklı olabilir. Bazı hastalarda fıtık boyutu 5 mm iken bazı hastalarda 3 cm veya daha fazla olabilir.

Kasık fıtığı risk faktörüleri nelerdir ?

Erkek cinsiyet, ileri yaş, kronik öksürük, kronik kabızlık, gebelik, prematüre doğum veya düşük doğum kilosu ve daha önceden fıtık ameliyatı geçirmiş olmak.

Kasık fıtıkları erkeklerde daha mı fazla görülür ?

Kasık fıtıkları genel olarak değerlendirildiğinde erkeklerde 25 kat fazla görülür. Sağ kasıkta daha sık olarak görülürler.

Femoral herniler tüm kasık fıtıklarının ancak %2.5’ini oluşturur fakat kanalda sıkışma ve acil ameliyat riski daha yüksektir. Kadınlarda daha sık görülür. 

Kasık fıtığının belirtileri nelerdir ?

Kasık fıtıklarının en önemli belirtisi kasık bölgesinde daha önce olmayan ağrılı şişliktir. Fıtık nedeni olan bu şişlik zaman zaman oluşur, zaman zaman kaybolur. Ayağa kalkınca, öksürünce, ıkınma ile fıtık ortaya çıkar, sırt üstü uzanınca kaybolur. Fıtık kesesi içerisine sıkışan yapıya bağlı olarak ek belirtiler ortaya çıkabilir ve aciliyet durumu değişebilir. Kalın veya ince bağırsaklar kasık fıtığında sıkıştığı durumda ağrıya ek olarak kusma ve kabızlık görülür. Bu durumda kişinin acil servise başvurması ve vakit kaybetmeden ameliyat olması gerekir. 

Bazı kasık fıtıkları testise iner ve torbalarda şişliğe  ve sertliğe sebep olur. Ayrca uzun süre bekleyip ameliyat olmayan kişilerde bu torbaların içine karın içindeki ince bağırsak ve kalın bağırsak gibi organlar girebilir.

Tanı nasıl konur ?

Bu hastalığın teşhisi klinik muayene ile konulabilmektedir. Şüpheli kalınan durumlarda veya sıkışma şüphesi olan hastadan ultrasonografi ve bilgisayarlı tomografi tetkikleri yardımcı olabilir.

Kasık fıtığı tedavisi nasıl yapılır ?

Fıtıklarının tedavisi cerrahidir. Günümüzde hemen hemen tüm ameliyat yöntemlerinde yama kullanılmaktadır. Ameliyat açık ya da kapalı (laparoskopik/robotik) olarak yapılabilmektedir. Özellikle açık yöntemle yama uygulanarak tedavi edilmiş ve nüks etmiş kasık fıtıklarında kapalı  (laparoskopik/robotik)  yöntem tercih edilmelidir.

Ameliyatsız bir tedavi yöntemi var mıdır ?

Tek tedavisi ameliyattır ve tedavi edici herhangi bir ilaç veya fıtık kemeri gibi başka bir yöntem yoktur.

Fıtık olmamak için dikkat edilmesi gereken durumlar nelerdir ?

Sağlıklı bir kiloda olmak, kabızlıktan kaçınmak için liften zengin beslenme, ağır eşya kaldırmaktan kaçınmak veya dikkatli kaldırmak ve sigarayı bırakmak fıtık oluşumunu azaltır.

Kasık fıtığında acil durumlar nelerdir ?

Fıtık kesesi içine karın içi organların (ince bağırsak, kalın bağırsak veya karın içi yağlı dokular) girmesi acil durum oluşturmaktadır. Buna boğulmuş fıtık denir. Böyle bir durumda fıtık bölgesinde içeriye girip çıkan şişlik içeriye girmez ve şişlik halinde sertleşerek olduğu yerde kalır. Bu bölgede ısı artışı, renk değişikliği ve hassasiyet olur. Hastada bulantı, kusma veya karında şişkinlik şikayeti olabilir.

Fıtık kesesi içerisine giren bağırsakların sıkışması sonucu kanlanması bozulur ve bağırsaklarda tıkanıklık, çürüme ve delinme oluşabilir. Bu bir acil durumdur ve bu durumdaki hasta acil olarak  ameliyata alınmalıdır.

Kasık fıtığı ameliyatı cinsel yaşamı etkiler mi ?

Kasık fıtığı ameliyatı normalde cinsel yaşamı etkilemez.

Kasık fıtığı ameliyatı sonrası şişlik olur mu ?

Kasıkta, testiste ve yara yerlerinde şişlik veya sertlik olabilir ancak bunlar kalıcı değildir, zamanla (birkaç gün ile birkaç hafta arası) kendiliğinden geçer. Bunun sebebi fıtık yerinde fıtığın oluşturduğu boşluktur. Bir süre sonra normale döner. Şişlik artarsa enjektörle burada biriken sıvı (seroma) boşaltılır.

Kasık fıtığı tekrar eder mi ?

Eskiden nüks oranı fazlayken günümüzde gelişen özellikle kapalı ameliyat yöntemleri (laparoskopik/robotik) sayesinde nüks oranı çok azalmıştır.

Kasık fıtığı ameliyatı açık mı kapalı mı yapılmalı ?

Her iki yöntemle de yapılabilir. Bizim tercihimiz her zaman kapalı yöntemle yapmaktır. 

Kasık fıtığı ameliyatı lokal anestezi ile yapılır mı ?

Hastanın genel anestezi almasında yüksek risk varsa lokal anestezi altında açık ameliyat yapılabilir.

Göbek (umblikal) ve göbek çevresi fıtıklar (periumblikal herni)

Göbek fıtığı nedir ?

Göbek fıtığı, karın bölgesinden iç organların (ince bağırsak, kalın bağırsak veya karın içi yağlı doku dolarak adlandırılan (omentum) göbek çevresinden dışarıya cilt altına doğru çıkıntısı olarak tanımlanabilir.

Göbek fıtığı neden olur ?

Aşırı ıkınma, kabızlık, hamilelik dönemi, aşırı kilo alma, karın iç aşırı basınç artışı, siroz hastalığı gibi nedenler göbek fıtığı için risk teşkil eden durumlardır.

Kadınlarda daha sık görülür.

Göbek fıtığı belirtileri nedir ?

Göbek deliği ve göbek deliğine yakın bölgede oluşan şişlik, ağrı, ileri dönemde ciltte morarma ve incelme.

Göbek fıtığı tanısı nasıl konur ?

Genellikle tanı fizik muayene ile konulurken kilolu hastalarda tanı için nadiren ultrasonografi veya bilgisayarlı tomografi gerekebilir.

Göbek fıtığı tedavisi nasıl yapılmalıdır ?

Göbek fıtıklarının tedavisi cerrahidir. Günümüzde hemen hemen tüm ameliyat yöntemlerinde yama (mesh) kullanılmaktadır. Ameliyat açık ya da kapalı (laparoskopik/robotik) olarak yapılabilmektedir.

Göbek fıtığı ameliyatı şart mı ?

Göbek fıtığı kendiliğinden geçmez ve ameliyat şarttır.

Göbek fıtığı boğulması nasıl oluşur ?

Fıtık kesesi içerisine giren bağırsakların sıkışması sonucu kanlanması bozulur ve bağırsaklarda tıkanıklık, çürüme ve delinme oluşabilir. Bu bir acil durumdur ve bu durumdaki hasta  acil olarak  ameliyata alınmalıdır. Fıtık aniden ağrılı hale gelirse, dışarı çıkıp içeri giren fıtık hasta yattığı zaman içeri girmezse, mide bulantısı, kusma gelişirse veya fıtığın üzerindeki cilt kızarık ve dokunma ile hassas hale gelmişse fıtık boğulmuştur.

Göbek fıtığı olan spor yapabilir mi ?

Fıtık karın bölgesinde basıncın artması ile kötüleşebilir ancak bu durum egzersiz yapmaya engel değildir. Ağır egzersiz yapmak aynı zamanda fıtığın büyümesine sebep olur.

Fıtık onarımı için her zaman bir yama gerekli mi ?

Fıtık 1 cm’den büyük ise yama şarttır. Yama kullanılmayan durumlar da vardır ancak yama kullanılmayan durumda fıtığın tekrar etme olasılığı daha fazladır.

Çeşitli yama tipleri vardır ve hangi yama tipi kullanılması gerektiği doktorunuz tarafından açıklanır.

Bazen yama enfeksiyonu gelişebilir ve bu durumda yamanın çıkartılması gerekebilir. Ancak bu çok nadirdir. 

Epigastrik fıtıklar

Karın orta hatta, aşağıda göbek ile yukarıda ksifoid denilen kemik arasında yerleşen fıtıklardır.

Görülme sıklığı nedir ?

Görülme sıklığı % 1-5’tir. Erkeklerde daha fazla görülür.

Belirtileri nedir ?

Ana yakınma ağrılı bir şişliktir. Çok sayıda olabilirler. Genellikle küçüktür ve içinde çoğunlukla yağ dokusu bulunur. Bazen bu bölgede yerleşmiş olan fıtıklar yağ bezeleri ile karıştırılabilir.

Tedavisi nedir ?

Tedavisi cerrahidir. Açık yada kapalı (laparoskopik/robotik) ameliyat yapılabilir ancak çoklu fıtık varsa bunların sınırları karın içinden daha iyi görülebileceği için kapalı ameliyat tercih edilmelidir.

Kesi yeri (insizyonel) fıtıkları

İnsizyonel herni, kesi yeri fıtığı, karın ameliyatlarındaki kesilere bağlı gelişen hernidir. Aylar ya da yıllar sonra ortaya çıkabilir. Gelişme riski %15 civarındadır.  Belirtisi kesi yerinde şişlik oluşmasıdır. 

Kesi yeri fıtığı risk faktörleri nelerdir ?

Özellikle açık ameliyat geçirenlerde görülür. Yara yeri enfeksiyonu gelişenlerde, yaşlı ve kilolu kişilerde ve akciğer hastalığı olanlarda görülür.  Ayrıca kötü beslenme, diyabet hastalığı, sigara kullanımı, kötü cerrahi teknik ile kapatma ve dikiş materyali gibi risk faktörleri de mevcuttur.

Kesi yeri fıtığı tedavisi nedir ?

Cerrahi yöntemlerle tedavi edilmelidir. Açık ya da kapalı (laparoskopik/robotik) yöntemler kullanılabilir. Fıtık onarımında mutlaka yama kullanılır.