KAPAT

Robotik Cerrahi (Robotik Ameliyat)

Endüstri devrimi ile birlikte robotlar insan hayatının sıradan bir parçası haline gelmiştir. Robotik sistemlerin cerrahideki serüveni sadece basit işlemleri yerine getirmek için planlanan ilkel robotlarla başlamış ve çok daha karmaşık işlemleri incelikle uygulama kapasitesine sahip ileri derecede gelişmiş robotik sistemlere kadar ulaşmıştır. Robotik cerrahi ilk olarak NASA’da çalışanlar tarafından uzaydaki astronotları ameliyat edebilmek amacıyla tasarlandı. İlk olarak 1997 yılında robotik safra kesesi ameliyatı yapıldı. Bu platformun amacı yetenekli cerrahların uzaklardaki hastalara erişimini sağlamaktı.

Robotik cerrahi, cerrahi girişimlerde dokulara mümkün olan en az düzeyde zarar veren teknikleri ve enstrümanları kullanma prensibine dayanan minimal invaziv cerrahi yöntemlerden biridir. Aslında “robotik cerrahi” terimi yerine “robot yardımlı cerrahi” terimini kullanmak daha doğru olacaktır. Çünkü cerrahi işlemi yöneten ve yönlendiren bizzat cerrahtır ve robot sadece cerrahın verdiği komutları uygular. Diğer bir deyişle, robot tek başına bir ameliyatı yapamaz, sadece cerrahın yapmak istediklerini yapmasını sağlar.

Robotu aslında bir iş makinasına benzetebiliriz. Operatör olmadan iş makinesinin çalışması imkansızdır. Komplike işleri daha kolay hale getirebilir. 

  1. Robotik Cerrahi (Robotik Ameliyat) Nasıl Yapılır?
    • Robotik cerrahi hakkında detaylı bilgi edinin.
  2. Robotik Cerrahinin Avantajları Nelerdir?
    • Robotik cerrahinin avantajları hakkında detaylı bilgi edinin.

SORULAR – CEVAPLAR

Robotik cerrahinin tipleri nelerdir?

Robotik ameliyat, ana prensipleri sabit olmakla birlikte, birçok farklı yöntemle uygulanabilir. Çoklu deliklerden, tek kesiden veya doğal açıklıklardan yapılabilir. Tek kesiden robotik cerrahide tüm robotik kollar tek bir kesiden karna girer. Bu kesi genellikle göbeğin içinde yapılır ve 2.5 cm civarındadır. En önemli avantajı kozmetik açıdan çok iyi sonuçlara sahip olmasıdır.

Doğal açıklık cerrahisi (NOTES – Natural Orifice Transluminal Endoscopic Surgery), karına giriş için doğal açıklıkların kullanıldığı robotik cerrahi tipidir. Örneğin TAMIS (TransAnal Minimally Invasive Surgery / Anüs Yoluyla Minimal İnvaziv Cerrahi) yöntemi ile anüsten girilerek rektumdaki polip ve erken evre tümörler çıkarılabilir.

Robotik cerrahinin laparoskopik cerrahiden ne gibi farklılığı var? 

Robotik kameranın üç boyutlu ve yüksek kalitedeki görüntüsü cerraha çıplak gözleriyle ameliyat yapıyormuş hissi verir. Hatta büyütülmüş görüntü sayesinde insan gözünün zorlukla seçebileceği yapıları dahi net bir şekilde görmeyi sağlar.

Robotik kolların bilek kısmı tıpkı insan bileği gibi hareket edecek şekilde tasarlanmıştır. Hatta yüksek derecede hareket kabiliyeti ile insanın el bileğinden daha fazla hareket yeteneğine sahiptir. Çok dar anatomik alanlarda dahi, bu hareket yeteneği sayesinde robotla birçok zor cerrahi işlem kolaylıkla gerçekleştirilebilir. Bu aletler aynı zamanda kuvvetli aletler olduğu için özellikle aşırı kilolu hastalarda çalışma kolaylığı sağlar.

Laparoskopik yöntem ve robotik cerrahi arasında ameliyat sonrası dönemde herhangi bir farklılık yoktur.

Yukarıda bahsi geçen tüm özellikleri ile robotik ameliyat, cerrahın cerrahi işlemleri yüksek doğruluk ve keskinlikle yapmasını sağlar.

Tüm karın ameliyatları robotik cerrahi ile yapılabilir mi?

Anestezi ve cerrahi tekniklerdeki gelişmeyle birlikte, robotik cerrahiye uygun olmama kriterleri de bariz bir şekilde azalmıştır.
Buna rağmen her hasta ve her hastalık robotik ameliyata uygun olmayabilir. Bunun tıbbi ve teknik nedenleri mevcuttur. Çeşitli yandaş hastalıklar nedeniyle karın içi basıncının uzun süre sağlanamadığı durumlarda kapalı ameliyatlar yapılamaz. Teknik açıdan uygun olmamanın ise iki nedeni vardır: Cerrahın çalışması için yeterli alanın oluşturulamaması, geçirilmiş karın ameliyatlarına bağlı karın yapışıklıkları olan hastalarda veya 15 cm’den büyük bir tümörü olan hastada robotik ameliyat yapılamayabilir. Ayrıca, bir ameliyatın robotik olarak yapılabilirliği cerrahın deneyimi ile de doğru orantılıdır.

Robotik cerrahinin ön planda olduğu ameliyatlar nelerdir?

Günümüzde robotik ameliyat avantajlarının en bariz şekilde sergilendiği alan pelvis cerrahisidir. Pelvis cerrahisi, leğen kemiği içinde kalan organlarla ilgili cerrahi işlemlere verilen isimdir. Jinekolojik organlar, mesane, prostat ve rektum pelviste yerleşik organlardır. Özellikle pelvisin derinlerinde yani daha dar olan alanda bulunan prostat ve rektumun cerrahi işlemlerinde robotik cerrahi ciddi bir avantaj sağlar.

Kanser ameliyatları robotik cerrahi ile yapılabilir mi?

Robotik cerrahi ile ilgili deneyimin artması ile birlikte, kanser ameliyatlarının dahil olduğu birçok ameliyat robotik olarak yapılabilir hale gelmiştir. Güncel bilimsel çalışmalar, uygun seçilmiş hastalarda robotik olarak yapılan kanser ameliyatlarının kısa ve uzun dönem sonuçlarının açık cerrahi ile benzer olduğunu göstermektedir. Bu nedenle, “Açıp güzelce temizlemek lazım.” kalıbı doğruyu yansıtan bir kalıp değildir. Açık cerrahide karın içinde hangi işlemler yapılıyorsa, robotik ameliyatta da aynı işlemler yapılır. Hatta korunması gereken yapılar (sinirler, damarlar gibi) çok yakından 3 boyutlu yüksek kalitede görüntülenebilir. Eğer cerrah robotik ameliyat sırasında onkolojik cerrahinin tüm prensiplerine riayet edemeyeceğini düşünüyorsa, ameliyatı açık yöntemle yapmalıdır.

Robotik ameliyatta hastanede yatış süresi neden kısadır?

Karın ameliyatı olan bir hastanın taburcu olabilmesi için bazı şartların yerine getirilmesi gerekir. Hastanın ağızdan beslenebilmesi, güçlü ağrı kesiciler gerektiren bir ağrısının olmaması, güçlü antibiyotikleri gerektiren bir enfeksiyonu olmaması bunlar arasında en önemli olanlardır. Yukarıda bahsi geçen nedenlerden dolayı, robotik cerrahi sonrasında hastalar kısa süre içinde taburcu olurlar.

Robotik ameliyat sonrası ne zaman normal hayata başlarım?

Bu ameliyat yöntemi laparoskopik bir yöntem olduğu için taburculuk sonrası 4-7 gün evde istirahat edip işe başlanabilir. Ameliyat sonrası 2. günde banyo yapılabilir. 1 hafta sonrası araba kullanılabilir. 1 ay kadar 10 kilodan fazla ağırlık kaldırılmamalıdır.