Safra Kesesi Cerrahisi
Safra kesesi cerrahisi kapsamında tedavi edilen belli başlı hastalıklar şunlardır:
- Neoplastik olmayan (tümör dışı) hastalıklar
- Safra kesesi taşı
- Akut kolesistit (ani safra kesesi iltihabı)
- Neoplastik hastalıklar (tümörler)
SORULAR – CEVAPLAR
Evet. Ancak bu tedaviler sıklıkla başarısızlıkla sonuçlanır çünkü hastalığın mekanizması üzerine etkili değillerdir. Safra kesesi taşlarının oluşmasının nedeni safra kesesinin hasta olmasıdır. Bu nedenle, safra kesesi alınmadığı sürece taş üretmeye devam eder. Yine bundan dolayı, bu tedavi seçenekleri günümüzde sadece ameliyat olması mümkün olmayan hastalarda kullanılır.
Safra taşlarının eritilmesi için safra tuzları içeren ilaçlar kullanılabilir. Ancak, bu tedavinin başarılı olabilmesi için safra taşlarının saf kolesterol taşları olması gerekir. Kontakt disolüsyon tedavisi, safra kesesine bir tüp yerleştirilip bu tüp aracılığıyla safra kesesi içine taşları eritecek bir kimyasal madde enjekte ederek uygulanır. Diğer bir seçenek de taş kırma tedavisidir (ESWL – Extracorporeal Shock Wave Lithotripsy). Özel bir cihaz sayesinde vücudun dışından hedeflenmiş ultrason dalgaları verilerek taşlar kırılır.
Safra kesesi taşı nedeniyle ameliyat edilen hastalarda safra kesesi bütünüyle çıkartılır ve bu işleme “kolesistektomi” adı verilir.
Kolesistektomi işlemi açık veya kapalı yöntemle yapılabilir; bununla birlikte, günümüzde selim safra kesesi hastalıkları için altın standart tedavi “laparoskopik (kapalı yöntemle yapılan) kolesistektomi” olarak kabul edilir. Kapalı yöntemler içinde klasik laparoskopik cerrahi, tek kesiden laparoskopik cerrahi (SILS) ve robotik cerrahi yer alır.
Hayır. Safra kesesi poliplerinde ameliyat kararı için en önemli neden kanser şüphesidir. Safra kesesi poliplerinde bu açıdan tehlike alarmı veren en önemli bulgu polipin boyutudur. Neredeyse tüm güncel kılavuzlar, 10 mm ve daha büyük poliplerin riskli kabul edilmesini ve ameliyat edilmesini önerirler.
Eğer safra kesesi kanseri şüphesi mevcutsa mutlaka ileri görüntüleme yöntemlerine başvurulur. Tümörü daha iyi değerlendirmek için BT veya MR çekilir.
Tek tedavi seçeneği cerrahidir. Cerrahi yolla safra kesesi bütünüyle çıkartılır. Bu işleme “kolesistektomi” adı verilir. Kanser şüphesinin düşük olduğu durumlarda ameliyat kapalı olarak (laparoskopik) yapılır. Kanser şüphesinin yüksek olduğu durumlarda ise açık cerrahi ön plandadır.
Evet. Öncelikle bu ameliyatlarda onkolojik cerrahinin tüm prensiplerine riayet edilir diğer bir deyişle safra kesesi herhangi bir zarar verilmeden ve etrafa bulaştırılmadan çıkartılır. Cerrah çıkardığı safra kesesini elleriyle ve gözleriyle inceler. Eğer polipte kanser olduğundan şüpheleniyorsa, numuneyi donuk kesit incelemeye gönderir. Donuk kesit inceleme, numunenin patologlar tarafından hızlıca değerlendirilmesini sağlayan bir uygulamadır. Eğer polipte gerçekten kanser mevcut ise, cerrahinin büyütülmesi gerekebilir.
Bu durumda, “radikal kolesistektomi” işlemine dönmek gerekebilir. Radikal kolesistektomi, safra kesesine ek olarak karaciğerin safra kesesine komşu olan kısmının ve bölgesel lenf bezlerinin de çıkartılmasını tanımlar.
Eğer kanser safra kesesi duvarı içindeki derin katmanları istila etmişse yukarıda bahsedilen radikal kolesistektomi işleminin uygulanması gerekir. Bu konuyla ilgili ayrıntılı bilgi edinmek için lütfen Safra Kesesi Kanseri sayfasını ziyaret edin.
Safra Kesesi Kanseri Ameliyatı Nasıl Yapılır?
Safra kesesi kanseri için uygulanan ameliyatlar selim safra kesesi ameliyatlarından farklıdır. Safra kesesi ile birlikte karaciğerin safra kesesine komşu kısımları da çıkartılır. Ayrıca, selim hastalıkların aksine, safra kesesi kanseri ameliyatları genellikle açık yöntemle yapılır.
Safra kesesi kanseri ameliyatı aslında bir karaciğer ve safra yolları ameliyatıdır; dolayısıyla, basit bir ameliyat değildir. Bu nedenle, gelişmiş ülkelerin çoğunda safra kesesi kanseri ameliyatlarının büyük bir kısmı tecrübeli ve donanımlı sağlık merkezlerinde, karaciğer-safra yolları ve pankreas cerrahisi konusunda özelleşmiş cerrahi ekipleri tarafından uygulanır.
Safra kesesi kanseri cerrahisinde ne yapılır?
Standart ameliyat radikal kolesistektomi adı verilen ameliyattır. Bu ameliyatta safra kesesi, komşu olduğu karaciğer bölümü ve çevresindeki lenf bezleri ile birlikte bir bütün olarak çıkartılır. Günümüz cerrahi teknikleri ile radikal kolesistektomi artık son derecede başarılı şekilde gerçekleştirilebilmektedir.
Safra kesesi kanseri cerrahisine bağlı sorunlar
Safra kesesi kanseri cerrahisine bağlı sorunlar çok sık değildir. Ancak bunlardan bazıları ciddi sonuçlar doğurabilir.
Ancak cerrahi teknolojinin ve biliminin gelişmesi ile birlikte bu sorunlarla çok daha başarılı şekilde baş edilebilmektedir. Nitekim, yapılan bilimsel çalışmalarda, tecrübeli ve donanımlı sağlık merkezlerinde, karaciğer safra yolları ve pankreas cerrahisinde özelleşmiş cerrahi ekiplerce gerçekleştirildiğinde pankreas cerrahisinin sonuçlarının belirgin ölçüde daha iyi olduğu gösterilmiştir.
Safra kesesi kanseri cerrahisi geçirecekseniz, sorumlu cerrahla ameliyatın faydaları ve riskleri konusunda ayrıntılı olarak konuşmalısınız.
Tedavi şemasını belirlerken dikkat edilen diğer unsurlar
Tüm tedavi seçeneklerinin özellikleri, faydaları ve zararları hastaya ayrıntılı olarak açıklanmalıdır. Hasta ve hastalık ile ilgili özellikleri dikkatlice değerlendirdikten sonra hekim, her hastayı ona özel olarak en uygun olan tedavi seçeneğine yönlendirecektir.
Hekimin bu noktada göz önünde bulundurduğu kriterler şunlardır:
- Genel sağlık durumu
- Mevcut yandaş hastalıklar (kalp, akciğer, karaciğer hastalıkları gibi)
- Hastalığın evresi
- Hastalığın cerrahi tedaviye uygun olup olmadığı
- Tedavilerin olası yan etkileri
