KAPAT

HASTALIKLAR / HABİS HASTALIKLAR

Pankreas Kanseri

Pankreas kanseri kötü seyri nedeniyle edindiği kötü şöhreti giderek kaybetmeye başlamıştır. Öyle ki yeni ve güçlü tedavi yöntemleri sayesinde pankreas kanserinin tedavisinin sonuçları her geçen gün daha başarılı hale geliyor.

Pankreas Kanseri
Prof. Dr. İsmail Hakkı Hamzaoğlu
Prof. Dr. Murat Gönenç
  1. Genel Bakış
    • Pankreas kanserinin genel hatları ile ilgili bilgi edinin.
  2. Risk Faktörleri ve Önlemler
    • Pankreas kanseri gelişimi riskini artıran durumlar ve riskini azaltabilmek için alınacak önlemler hakkında bilgi edinin.
  3. Teşhis ve Evreleme
    • Pankreas kanseri belirtileri, erken teşhis için ipuçları, tanı yöntemleri ve hastalığın evrelenmesi konusunda bilgi edinin.
  4. Tedavi
    • Pankreas kanseri tedavisinin ana prensipleri ve tedavi yöntemleri hakkında bilgi edinin.
  5. Pankreas Kanserinin Cerrahi Tedavisi
    • Pankreas kanserinin cerrahi tedavisi hakkında ayrıntılı bilgi edinin.
  6. Hızlı Bakış
    • Pankreas kanseri ile ilgili özet bilgiler edinin.

SORULAR – CEVAPLAR

  • Hastalığımın pankreas kanseri olduğuna emin misiniz?
    • Pankreas kanseri teşhisinden emin olmanın tek yolu kanser şüphesi olan dokunun mikroskop ile incelenmesidir. Ancak hekimleriniz zaten pankreas kanseri teşhisini doğrulamak ve bunun dışındaki olasılıkları dışlamak için gerekli tetkikleri yapacaklardır. Tüm incelemelere rağmen, pankreas kanseri şüphesi ile ameliyat edilen hastaların oldukça az bir kısmında kanser dışı hastalıklar saptanır. Bu durumda hastalar boşuna ameliyat oldukları düşüncesine kapılabilirler ancak bunu ameliyat öncesinde kesin olarak saptamak her zaman mümkün değildir.
  • Hastalık şu an hangi evrede, çok mu geç kaldım?
    • Hiçbir zaman çok geç kalmış sayılmazsınız; bazen ileri evre hastalığa sahip olan hastalar dahi tedaviye mükemmel yanıt verebilirler. Hastalığınızın hangi evrede olduğunu belirlemek için bazı tetkikler yapmak gerekir. Hastalığın tek etkili tedavisi cerrahi tedavi olduğu için, özellikle hastalığın cerrahi tedaviye uygun olup olmadığı ve cerrahi tedaviden fayda görebilecek evreyi geçip geçmediği değerlendirilir. Hastalık tanı sırasında cerrahi tedavi yapılabilecek aşamayı geçmiş olsa dahi, diğer tedavi yöntemlerinden ciddi fayda görebilir ve hatta bu tedaviler sonrasında bir cerrahi tedavi adayı haline gelebilir.
  • Tedavi şemasını belirlemek için hangi tetkikler gerekiyor?
    • Tedavi şemasını belirlemek için hastalığın evresini belirlemek gerekir. Bunun için de en sık kullanılan tetkikler şunlardır: BT (Bilgisayarlı Tomografi), MR (Manyetik Rezonans Görüntüleme), EUS (Endoskopik UltraSonografi), PET (Pozitron Emisyon Tomografisi). Tedavi şeması belirlenirken hastalığın evresi kadar önemli olan diğer bir unsur da hastanın genel sağlık durumudur (yandaş hastalıkları, kondisyon, vs.).
  • Bu süreçte psikolojik destek almam iyi olur mu?
    • “Güçlü olmanız gerektiği ana gelene kadar, siz bile ne kadar güçlü olabileceğinizi tahmin edemezsiniz.” İnsanlar kanser haberi karşısında şok olsa da, zaman içinde bununla mücadele etmeyi öğrenir ve çoğu zaman da çok iyi başarır. Ancak, bununla mücadele edemeyeceğinizi düşünüyorsanız, psikolojik destek almanızı şiddetle öneririz; zira, tedavi sürecinde sadece fiziksel açıdan olmanız değil aynı zamanda zihinsel açıdan iyi durumda olmanız tedavi sonuçları açısından oldukça önemlidir.
  • Bu hastalığın tedavisi mümkün mü?
    • Evet. Eskiden bu sorunun cevabı “hayır” idi. Cerrahi alanındaki devasa gelişmeler ve güçlü kemoterapi ilaçlarının kullanıma girmesi ile birlikte hastaların yadsınmayacak bir kısmı tam şifa bulabilmektedir. Güncel bilimsel çalışmalar, cerrahi tedavi ile kanserli dokuların tamamen temizlendiği hastaların %30’unun yaşam beklentisinin beş senenin ötesine geçtiğini göstermiştir.
  • Hangi tedavi daha iyidir?
    • Pankreas kanseri tedavisi bir bütündür ve içindeki öğeler birbirini tamamlar niteliktedir. Hiçbir tedavi tek başına yeterli değildir. Bununla birlikte, cerrahi tedavi pankreas kanserinin tek etkili tedavisidir; diğer bir deyişle, cerrahi tedavi uygulanamayan hastalarda kalıcı şifa şansı olmaz.
  • Siz hangi tedaviyi önerirsiniz?
    • Bizim önerimiz her zaman bilimsel kanıtlar ışığında belirlenen seçenekler olacaktır. Etkili bir tedavinin olmazsa olmaz parçası cerrahi tedavi olduğu için, eğer cerrahi tedavi için her anlamda uygun bir adaysanız, bizim önerimiz cerrahi tedavi olacaktır. Ancak, genellikle cerrahi tedavi tek başına yeterli değildir ve diğer tedavi yöntemlerinin desteği gereklidir.
    • Pankreas kanserinde her hastaya özel en iyi tedavi şemasının hangisi olduğunu belirlemenin en iyi yolu multidisipliner toplantılardır. Multidisipliner toplantılar, pankreas kanseri tedavisinde rol alan ilgili tüm branş hekimlerinin bir araya gelerek hastaların tıbbi verilerini inceledikleri, tartıştıkları ve böylece en uygun tedavi şemasına karar verdikleri toplantılardır.
  • Tedavinin işe yarayacağı kesin mi?
    • Hayır. Ancak bunu önceden kesin olarak tahmin edebilmek mümkün değildir. Bunun farklı nedenleri olabilir. Birincisi, tanı sırasında belirlenen evre yanıltıcı olabilir. Bunu bir örnekle açıklayalım: Ameliyat öncesinde yapılan tetkikler sonucunda hastanın evre 2 hastalığa sahip olduğu belirlenir, oysa o sırada uzak organlarda henüz mevcut tanı yöntemleri ile saptanamayacak düzeyde küçük metastazlar (kanserin yayılımı sonucu ortaya çıkan yeni kanser odakları) olabilir yani aslında hasta evre 4 hastalığa sahiptir, bu gerçek ancak tedavi sırasında veya sonrasında ortaya çıkabilir. İkinci önemli bir neden de, kanserin tedaviye dirençli olmasıdır. Mevcut tüm tedavi seçenekleri uygulansa dahi kanser büyümeye ve yayılmaya devam edebilir. Zaten bu nedenle tedavinin belirli aşamalarında tedaviye yanıt değerlendirmesi yapılır. Eğer tedaviden yeterli fayda görülmüyorsa, farklı tedavi seçeneklerine geçilir.
  • Sizin pankreas kanseri tedavisindeki deneyiminiz nasıl, ikinci bir görüş almama gerek var mı?
    • Artı İstanbul Cerrahi Grubu bünyesindeki Karaciğer, Safra Yolları ve Pankreas Cerrahisi ekibi bu konuda özelleşmiş hekimler tarafından oluşturulmuştur. Bizim uygulamamızda, tüm pankreas kanseri tanısı alan hastalar tedavi öncesinde ve sonrasında multidisipliner toplantılarda yani tümör konseylerinde değerlendirilir. Bu toplantılara, pankreas cerrahisi ekibine ek olarak, pankreas kanseri konusunda tecrübeli olan tüm branş hekimleri dahil olurlar. Buna rağmen, biz hastalarımızın ikinci bir görüş alma konusundaki isteklerini olumlu karşılıyor ve destekliyoruz.
  • Cerrahi tedavi riskli midir?
    • Pankreas kanseri cerrahisi ağır bir cerrahidir ancak bunun pankreas kanseri gibi çok ciddi ve ölümcül olabilen bir hastalık için yapıldığı unutulmamalıdır. Pankreas cerrahisine bağlı ciddi sorunların en önemli nedeni kalan pankreas dokusu ince bağırsağa dikildiği dikiş hattından sızıntı olmasıdır. Buradan sızan pankreas sıvısı karın boşluğunda birikir ve zaman içinde mikroplarla istila edilerek ciddi bir enfeksiyon oluşturabilir. Ayrıca, bu sıvı hazım enzimleri içerdiği için çevredeki damarların duvarını da sindirerek bu damarların aşınmasına ve daha sonra da kanamasına neden olabilir.
    • Konuyla ilgili yapılan hemen her bilimsel çalışmada varılan ortak nokta, pankreas cerrahisinin tecrübeli ve donanımlı merkezlerde tecrübeli pankreas cerrahisi ekiplerince oldukça düşük bir risk ile uygulanabildiğidir. Pankreas kanseri cerrahisi uygulanan merkezlerde sadece pankreas cerrahisi ekibinin bulunması yeterli değildir aynı zamanda bu konuda tecrübeli Anestezi, Yoğun Bakım, Girişimsel Endoskopi ve Girişimsel Radyoloji ekiplerinin de olması gerekir. Böyle merkezlerde hem ameliyata bağlı sorun çıkma olasılığı azdır hem de ortaya çıkan sorunlarla başarılı bir şekilde mücadele edilebilme şansı fazladır.
  • Cerrahi tedaviden sonra iyileşmem ne kadar zaman alır?
    • Cerrahi tedavi sonrasındaki iyileşme süreci oldukça değişkendir çünkü burada birçok faktör devreye girer. Hastanın genel sağlık durumu ve yandaş hastalıkları, ameliyat öncesindeki beslenme durumu, ameliyat öncesinde alınan kemoterapi, kanserin evresi, yapılan pankreas ameliyatının tipi, ameliyatın hangi yöntemle yapıldığı (açık veya kapalı cerrahi), ameliyata bağlı herhangi bir sorunun ortaya çıkıp çıkmadığı, vs. gibi birçok faktör hastanın iyileşme sürecini belirgin ölçüde etkiler.
    • Ameliyata bağlı ciddi bir sorunla karşılaşılmayan hastalar genellikle 7-10 gün içinde taburcu olurlar. Hastalar taburculuk sonrasında genellikle kendi ihtiyaçlarını (yemek, tuvalet, banyo gibi) karşılar halde olurlar. Hastaların büyük bir kısmı 6-8 haftalık süre içinde eski hayatlarına büyük ölçüde dönmüş olurlar.
  • Cerrahisiz tedavi şansı yok mu?
    • Kanserli dokuların cerrahi yolla tamamen temizlenmesi pankreas kanserinde kalıcı şifa şansı elde edebilmenin tek yoludur. Dolayısıyla, bu tip bir cerrahi tedavi almayan hastaların tam tedavisi mümkün değildir. Cerrahi dışı tedavi seçenekleri hastanın yaşam süresine ve kalitesine belirgin katkı sağlayabilir ancak bu katkı uzun soluklu ve kalıcı olmaz.
  • Kemoterapi veya şua tedavisi almam gerekecek mi?
    • Cerrahi yolla çıkartılan dokular patoloji ünitesi tarafından incelemeye tabi tutulur. Bu dokular özel boyama teknikleri ile boyandıktan sonra, Patoloji uzmanları tarafından mikroskop ile incelenir. Bu incelemeden sonra kanserin bulunduğu bölgeyi ve çevredeki lenf bezlerini ne ölçüde istila ettiği saptanır. İşte bu şekilde belirlenen hastalık evresine “patolojik evre” adı verilir ve tedavi şemasını belirleyen esas unsur budur. Cerrahi tedavi sadece çok erken evredeki kanserlerde bazen yeterli olabilir ancak bu evrede tanı alan hasta sayısı oldukça azdır. Dolayısıyla, pankreas kanserinde kemoterapi neredeyse tüm hastalara uygulanır. Şua tedavisi ve diğer tedavi seçeneklerinin gerekli olup olmadığına ise hastanın ve hastalığın özelliklerine göre karar verilir.
  • Cerrahi tedavi dışındaki tedavilerin ayrıntılarını hangi hekimlerden öğrenebilirim?
    • Tıbbi Onkoloji uzmanları hem kemoterapiyi uygulayan hem de tedavi sırasında ve sonrasında hastayı takip eden esas hekimlerdir. Cerrahi tedavi dışındaki konular hakkında ayrıntılı bilgi alabileceğiniz hekimler de yine Tıbbi Onkoloji uzmanlarıdır.
  • Tedavim bittikten sonra normal yaşantıma dönebilecek miyim?
    • Büyük ölçüde evet. Pankreas kanseri tedavisi uzun, zor ve yorucu bir süreçtir. Ancak insan bedeni mükemmel bir iyileşme ve uyum sağlama gücüne sahip olduğu için, belli bir süre sonra hastalığın ve tedavisinin getirdiği zihinsel ve fiziksel travmayı atlatacak ve yeni duruma uyum sağlayacaktır. Bu süreç genellikle aylar sürer. Şunu söyleyebiliriz ki günümüzde pankreas kanseri nedeniyle tedavi gören ve sonrasında normal hayatına devam eden birçok hasta vardır.
  • Ne kadar zamanım var?
    • Ne yazık ki bu soru çok sık karşılaştığımız bir sorudur. Hastalar bu soruyu bazı haklı nedenlerle soruyor olsa da, yaşam süresini belirleyen sayısız faktör olduğu için net bir cevap vermek zaten mümkün değildir. Aynı tip ve aynı evredeki kansere ve benzer tıbbi özelliklere sahip kişilerin tedavi yanıtı ve yaşam süreleri farklı olabilir. Ancak yaşam süresini belirleyen en önemli unsurun hastalığın evresi olduğu söylenebilir.